เกิด: เวียนนา ในปี ค.ศ. 1899
เสียชีวิต: ไฟร์บวร์ก ในปี ค.ศ. 1992

หากจะเทียบบทบาทของฮาเย็คในตอนปลายศตวรรษที่ 20 ในช่วงเวลาที่ระบอบสังคมนิยมล่มสลายก็คงเทียบได้กับบทบาทของอดัม สมิทธ์ ในศตวรรษที่ 18 ในช่วงเวลาแห่งยุคภูมิธรรม (Enlightenment Period) ที่ให้ความสำคัญกับการความเคารพต่ออำนาจของเสรีภาพอันสร้างสรรค์และกลไกตลาด ในทำนองเดียวกันชัยชนะของฮาเย็คในเชิงความคิดและกฎเกณฑ์แห่งเสรีภาพในเวทีโลกทำให้เขานั้นกลายเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งของเหล่านักสังคมนิยมและผู้นิยมในกรรมสิทธิ์และลัทธิกรรมสิทธิร่วมกันของกลุ่มการเมืองต่างๆ

ด้วยผลงานอันโด่งดังของฮาเย็คตั้งแต่เรื่อง “The Road of Serfdom” (!944) จนถึง “The Constitution of Liberty” (1960) รวมทั้ง “The Fatal Conceit: The Error of Socialism” (1989) นำเสนอให้เห็นถึงแรงสนับสนุนของฮาเย็คต่อระบบทุนนิยมในเวทีโลกที่มีอิทธิพลอย่างมหาศาล ไม่เพียงต่อนักเศรษฐศาสตร์และนักปรัชญาคนสำคัญเกือบทั้งหมด อาทิเช่น เค อาร์ พอพเพอร์ (K. R. Proper) และ โรเบริต์ โนซิค (Robert Nozick)เท่านั้น แต่ยังส่งอิทธิพลถึงนักการเมืองชั้นแนวหน้าทั้งตะวันตกและตะวันออก อาทิ ลุดวิก แอร์ฮาร์ท (Ludwig Erhart), มาร์กาเร็ต แธตเชอร์ (Margaret Thatcher) หรือแม้แต่ โรนัลด์ เรแกน (Ronald Reagan), แว็คแลว์ เคล้าส์ (Vaclav Klaus) แห่งสาธารณรัฐเช็ค รวมทั้ง เลเซ็ค เบาล์เซอร์โรวิคซ์ (Leszek Balcerrovicz) แห่งสาธารณรับโปแลนด์และมารท์ ลาร์ (Mart Laar) แห่งสาธารณรัฐเอสโตเนีย เป็นต้น ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกที่ฮาเย็คจะกลายเป็นศัตรูตัวฉกาจของบรรดานักสังคมนิยมและผู้สนับสนุนการปกป้องอุตสาหกรรมภายในด้วยการเพิ่มภาษีนำเข้าและล่าสุดยังเป็นปรปักษ์ของนักวิจารณ์แนวคิดโลกาภิวัตน์และแนวคิดเสรีนิยมแบบใหม่

ผลงานของฮาเย็คที่นำเสนอปัญหาของข้อมูลในระเบียบวิธีของลุดวิค ฟอน ไมส์ (Ludwig von Mises) และการใช้และข้อจำกัดของความรู้ เป็นแนวคิดเชิงทฤษฎีสำคัญที่สร้างคุโณปการอย่างยิ่งต่อปรัชญาสังคม, กระบวนการเชิงซ้อนของการจัดระเบียบตามสัญชาตญาณหรือแม้แต่ชีววิทยาประสาทในปัจจุบัน เช่นเดียวกับผลงานทางทฤษฎีชิ้นอื่นๆของเขา ผลงานชิ้นดังกล่าวนี้สัมพันธ์กันอย่างแนบแน่นกับแนวคิดของเขาที่สนับสนุนการแข่งขันในตลาดเสรีและการก่อตั้งระบบการการจายอำนาจอำนาจทางการเมือง รวมทั้งการควบคุมการใช้อำนาจรัฐ กล่าวคือ ฮาเย็คเห็นว่า การแข่งขันเป็นกระบวนการที่ดีที่สุดในการค้นหาทางใหม่ๆที่ดีกว่าเดิมภายใต้สถานการณ์ที่ไม่แน่นอน และเป็นทางออกที่เปิดโอกาสให้แต่ละบุคคลแสวงหาความสุขและมุ่งไปสู่ชีวิตที่มีคุณค่าตามครรลองครองธรรม

ข้อมูลอ้างอิง

• Bruce Caldwell (Ed.), The Collected Works of F. A. von Hayek (19 Vol.), Chicago and London 1997

ข้อมูลออนไลน์

• www.hayekcenter.org : นำเสนอผลงานที่โดดเด่น เส้นทางอาชีพและเกียรติประวัติของฮาเย็ค
• www.mises.org/hayekbio.asp : นำเสนอ อัตชีวประวัติและผลงานของฮาเย็ค

เขียนโดย โฮสท์ แวร์เนอร์